Küresel rekabet, Türkiye ve bilişim

Türkiye’nin bilişim sektörünü yakından ilgilendiren bazı alanlarda gelişmişlik seviyesini görmek için, bazı ülke karşılaştırmaları yararlı olabilir. Bilişim sektörünü doğrudan ve dolaylı olarak ilgilendirebilecek ve etkileyebilecek küresel rekabetçilik, bilgi ve iletişim katılım ve yararlanma, ve insani gelişmişlik konularında Türkiye’nin göreli durumu bazı uluslararası kuruluşların küresel karşılaştırmalı raporlarında yer almaktadır.

Ülkelerin ekonomik gelişiminde rol oynayan faktörleri araştıran, ve ülke yöneticilerinin ve iş dünyasının daha iyi ekonomik politikalar ve kurumsal reformlar üretebilmesi amacıyla düzenlenen, Dünya Ekonomik Forumu’nun (World Economic Forum) Küresel Rekabetçilik Endeksi (Global Competitiveness Index), rekabetçilik seviyeleriyle ülkelerin uzun vadede büyüme ve kalkınma potansiyelini göstermeyi amaçlamaktadır. Göstergelere göre güçlü yanlarını ve reform gerekleri olan alanları açıklamaktadır. Ülkeler gelişme seviyelerine göre önceliklerini belirler. Bunu yaparken bir yandan kendilerini aynı kategorideki ülkelerle karşılaştırırken, öte yandan geçmiş yıllara göre performanslarını ölçerler. Diğer kategorilerdeki ülkelerle de özellikle bazı alt endekslerde karşılaştırmakta yarar vardır. Rapor, bir yandan somut veriler, bir yandan iş dünyasının önde gelen liderlerinin fikirlerini inceleyen araştırmalara dayanmakta, bu da hükümet yetkililerinin iş dünyasının fikrini öğrenmesine yardımcı olmaktadır. 2007-2008 raporunda Türkiye, son yıllardaki atılımına karşın, 131 ülke arasında 53. sıradadır. Genel sıralamada, yazılım ve bilişimde öncü ABD başta gelmektedir.

Bir ülkenin bilgi ve iletişim sektörü yeniliklerinden yararlanma ve katılım hazırlık derecesini ölçmek amacıyla düzenlenen, Dünya Ekonomik Forumu’nun Küresel Bilişim Raporu’nda (Global Information Technology Report) yayımlanan Bilgi ve İletişim Katılım ve Yararlanma Hazırlık Derecesi Endeksi (Networked Readiness Index, NRI), ekonomilerin inovasyon, rekabetçilik ve kalkınma seviyelerini artırmak için bilgi ve iletişim teknolojilerinden en iyi biçimde yararlanma kapasitelerini ölçer, ve üç unsurdan oluşur: bilgi ve iletişim için ülkede ya da toplulukta ortam uygunluğu, karar vericilerin (bireyler, firmalar ve hükümet ya da devlet) buna hazırlık derecesi, ve karar vericilerin bilgi ve iletişim kullanımı. Bu unsurlar, benzer gelişmişlik seviyesindeki ve daha gelişmiş ülkelerle karşılaştırma yoluyla, bir ülkenin bilgi ve iletişimdeki yeniliklerden yararlanma derecesini etkileyecek olan güçlü ve zayıf yanlarını ve hangi konularda daha fazla çaba harcaması gerektiğini gösterir. Türkiye, küresel rekabetçilik endeksinde olduğu gibi orta sıralardadır. 2007-2008 analizinde bir önceki yıla göre 127 ülke arasında 52’nci sıradan 55’inci sıraya gerilemiştir. Genel sıralamada 77’nci sıradan 63’üncü sıraya çıkarak büyük aşama yapan Mısır, son yıllarda bilişim sektöründe yaptığı atılımlarla dikkati çekmektedir.

Eğitim, sağlık, gelir gibi alanlarda göstergelerle ülkelerin gelişmişlik seviyelerini ölçen Birleşmiş Milletler İnsani Gelişmişlik Raporu, insana dayalı bir sektör olan bilişimin potansiyelini görmek açısından yararlı olabilir. İnsani gelişmişlik genel sıralamasına bakıldığında, Türkiye’nin son yıllardaki ilerlemesine karşın, 177 ülke arasında, orta insani gelişmişlik olarak kabul edilen 84’üncülük ile iyi bir yerde olmadığı görülmektedir. Diğer ülkelerden en ilginç örnek, bilişim yıldızlarından Hindistan’ın bütün yazılım sektörü atılımına karşın, 128’incilikle çok gerilerde kaldığı görülmektedir.

Üç raporda da rakamlar, her kuruluşun kullandığı değişkenlerin ve hesaplamalarının farklı olabileceği, bazı göstergelerin ve verilerin fikirlere dayalı ya da tahmin, eski, ve devletlerin kendi sundukları rakamlar olmaları nedeniyle tam doğru olmayabilir; yanılma olasılığı ve karşılaştırmalarda hata payı vardır. Gene de, incelenen ülkelerle ilgili bir ön izlenim elde etme açısından yararlıdır. Bu konuda daha detaylı bilgi arayanlar Yazılım Sanayicileri Derneği tarafından 2008 yılı Eylül ayında yayımlanan, Yazılım sektörü eylem koordinasyonu: dünyadaki başarılı örneklerin incelemesi adlı kitaba başvurabilir.

Bu raporlar ve göstergeler, kesin bir sonuca varmaya olanak vermemekle birlikte, eğitim, finans, teknoloji, kurumsallık gibi bilişime altyapı oluşturacak ve rekabet edebilmesini sağlayacak konularda ülkenin küresel alanda orta sıralardaki durumunun gelişimini sürekli izleme, ve buna göre hareket etme, gerekliliği düşünüldüğünde, yararlı olabilir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s